Jak odróżnić uzależnienie behawioralne od uzależnienia od substancji psychoaktywnych.

 UZALEŻNIENIA BEHAWIORALNEUZALEŻNIENIA OD SUBSTANCJI
CHARAKTER ŚRODKAZachowanie, czynnośćSubstancja
PEŁNA ABSTYNENCJANiemożliwa ( wyjątek to hazard)  Pożądana
DETOKSYKACJABrakWystępuje
KONSEKWENCJE DLA ZDROWIA I ŻYCIAMogą wiązać się z poważnymi konsekwencjami, ale rzadko prowadzą do trwałej niepełnosprawności lub śmierciCzęsto prowadzą do trwałej niepełnosprawności lub śmierci
RYZYKO PRZEDAWKOWANIAMałeDuże
ZABURZENIA FUNKCJI POZNAWCZYCHPrzemijające, związane z zachowaniem od którego jednostka jest uzależnionaTymczasowe lub trwałe upośledzenie morfologiczne będące efektem zatrucia
SPOSTRZEGANE KOSEKWENCJE SPOŁECZNEMało poważne, przemijające samoistnieChoroba, poważne zaburzenia wymagające leczenia
WYKRYWALNOŚĆMałaDuża
WIDOCZNE OBJAWY „BYCIA POD WPŁYWEM”NieTak
ODDZIAŁYWANIE NA OŚRODKOWY UKŁAD NERWOWYStymuluje go pośrednio poprzez zachowanieBezpośrednie

Cechy wspólne dla uzależnień od czynności i od substancji

W obu przypadkach występują zmiany postrzegania, nastroju, świadomości i zachowania.  Mogą dotyczyć każdego z nas i w obu przypadkach trzeba się mierzyć z niepożądanymi konsekwencjami. Nałóg staje się sposobem funkcjonowania i wiąże się z dużą zależnością psychiczną. Oba typy uzależnień są chorobą, która niszczy życie. Osoby uzależnione często ukrywają swoją chorobę przed otoczeniem z powodu wstydu i strachu przed konsekwencjami przez co nieleczony nałóg zawsze się nasila niosąc za sobą coraz poważniejsze negatywne skutki.

Czynniki ryzyka:

– trauma, np. śmierć, choroba, wypadek;
– nagłe zmiany w życiu: utrata pracy, narodziny dziecka;
– brak wsparcia w rodzinie, konflikty;
– problemy w relacjach społecznych;
– impulsywność;
– niska samoocena;
– środowisko, otoczenie.

Czynniki chroniące:

– pozytywny obraz siebie;
– negatywne postawy wobec zachowań problematycznych;
– przyjaźnie, pozytywne relacje społeczne;
– silne więzi społeczne;
– rozwinięte umiejętności społeczne;
– dobre wzorce wyniesione z domu ( wychowanie);
– przyjazne otoczenie.

Edyta Bokisz

Bibliografia:

  1. www.youtube.com/watch?v=UniZFIFpnd8&ab_channel=FundacjaHilgiera;
  2. https://www.uzaleznieniabehawioralne.pl/;
  3. M. Rowicka, „Uzależnienia behawioralne” KBPN, Warszawa 2015;
  4. M .Kik „Uzależnienia behawioralne” , FUNDACJA TENEO.

Zadzwoń terazZadzwoń teraz