Proces leczenia osób z podwójną diagnozą

Termin podwójna diagnoza stosowany jest w odniesieniu do grupy pacjentów, u których współwystępują zaburzenia związane z nadużywaniem substancji psychoaktywnych (alkohol, narkotyki itp.) i zaburzenia psychiczne (np. zaburzenia afektywne, lęki, schizofrenia i inne). To sytuacja, w której osoba uzależniona od substancji psychoaktywnej jednocześnie doświadcza zaburzeń psychicznych. W odniesieniu do tego pojęcia nie określa się, co wystąpiło najpierw – czy objawy zaburzeń, czy uzależnienie.

Jak rozpoznać podwójną diagnozę?

Objawy bywają zróżnicowane i mogą występować w różnych konfiguracjach. Najczęściej wśród nich wymienia się:

  • utratę kontroli nad używaniem substancji psychoaktywnych,
  • spożywanie substancji psychoaktywnych w niebezpiecznych sytuacjach i miejscach,
  • nagłe zmiany zachowań,
  • zwiększoną tolerancję i wzrost zapotrzebowania na coraz większe dawki substancji psychoaktywnej,
  • podtrzymywanie stanu upojenia,
  • odczucie ulgi po zażyciu/spożyciu substancji psychoaktywnej,
  • brak umiejętności normalnego funkcjonowania bez zażycia/spożycia substancji psychoaktywnej,
  • plątanina myśli,
  • zaburzenia koncentracji,
  • unikanie kontaktu z bliskimi,
  • myśli samobójcze.

Jak leczy się osoby z podwójną diagnozą?

Oczywiście proces leczenia osób z podwójną diagnozą powinien być zintegrowany, czyli obejmować zarówno terapię zaburzeń psychicznych, jak i leczenie uzależnienia. Głównym problemem w takich przypadkach jest fakt, że niewiele ośrodków jest w stanie zapewnić taką właśnie formę leczenia. Ośrodki odwykowe skoncentrowane są na terapii uzależnień, natomiast ośrodki psychiatrycznej opieki zdrowotnej, na leczeniu chorób i zaburzeń psychicznych. U pacjentów z podwójną diagnozą sytuacja staje się utrudniona. Leczeni są oni albo w ośrodkach odwykowych, albo w szpitalach psychiatrycznych, często trafiając z jednej placówki do drugiej.

U pacjentów z podwójną diagnozą do końca nie wiadomo, czy to zaburzenie psychiczne doprowadziło do nadużywania substancji psychoaktywnej czy też jest ono efektem uzależnienia. Przy współistnieniu objawów trudno jest ustalić pierwotną przyczynę, dlatego do tej pory opracowano niewiele planów terapeutycznych dla osób z podwójną diagnozą. Każdorazowo  program leczenia powinien być ustalany indywidualnie pod kątem potrzeb danego pacjenta.

Leczenie osób z podwójną diagnozą powinno odbywać się przy udziale lekarza psychiatry. Po potwierdzeniu przez specjalistę w dziedzinie psychiatrii zjawiska podwójnej diagnozy, chory kierowany jest  na detoksykację. Pacjenci z tej grupy wymagają szczególnego nadzoru medycznego, ponieważ wykazują nasilenie objawów związane z obniżaniem dawki substancji psychoaktywnej. Na tym etapie włącza się leki psychotropowe.

Prywatny ośrodek terapii uzależnień „LEWIN” współpracuje z lekarzami psychiatrii, którzy są ważnym ogniwem w procesie leczenia osób z podwójną diagnozą. Kompleksowe podejście do potrzeb pacjenta zwiększa szanse na osiągnięcie zadowalających rezultatów.