Lekomania: jakie są jej objawy i jak je rozpoznać?

Stan, w którym chory przyjmuje zbyt dużo leków w niewielkich przerwach czasowych nazywa się lekomanią. Uzależnienie ma miejsce głównie z powodu środków z grupy benzodiazepin lub opioidów, które wykazują działanie uspokajające, przeciwlękowe lub przeciwbólowe. Substancje zażywane są w celu rozluźnienia mięśni; ułatwiają zasypianie, a w niektórych przypadkach wprowadzają w stan odprężenia czy nawet otępienia. 

Przyjmowanie leków w nadmiarze przyczynia się do poważnych zmian, a do tego silnie uzależnia. Znane są jednak także przypadki uzależnienia od dostępnych bez recepty środków przeciwbólowych, a nawet pozornie niegroźnych suplementów diety. Sytuacje tego typu należy traktować podobnie jak uzależnienie od innych substancji psychoaktywnych, takich jak narkotyki, dopalacze czy alkohol. W jaki sposób objawia się lekomania? Jak rozpoznać pierwsze symptomy? 

Uzależnienie od leków – równie często spotykane

Wbrew pozorom nadmierne przyjmowanie tabletek o działaniu przeciwbólowym czy uspokajającym nie należy do rzadkości: częstotliwość jest porównywalna z tą towarzyszącą narkomanii lub alkoholizmowi. Chorzy, pod pretekstem pozbycia się bólu lub lęku, sięgają po przepisane środki w nadmiarze, doprowadzając w ten sposób do poważnych zaburzeń i nieodwracalnych zmian w organizmie. Przyjmowanie każdego wyrobu medycznego obarczone jest przeciwwskazaniami: nieprzestrzeganie tych reguł może przyczynić się nie tylko do silnego uzależnienia, ale także poważnych konsekwencji zdrowotnych. 

Objawy lekomanii: jak je rozpoznać?

W jaki sposób rozpoznać, że osoba chora jest uzależniona od przyjmowanych leków? Wykrycie problemu jest niestety dość trudne nie tylko dla bliskich, ale także samych lekarzy: osoba przyjmująca zbyt dużą dawkę leków najczęściej się do tego nie przyznaje. Można zauważyć jednak pewne symptomy zmian, do których należą m.in.  

  • większe dawkowanie leków bez konsultacji z lekarzem, 
  • widoczne braki w zapasach leków, 
  • zmiany w zachowaniu chorego (apatia i otępienie lub rozdrażnienie oraz agresja), 
  • problemy z poruszaniem się, mową oraz wykonywaniem prostych czynności, 
  • nasilanie się problemów, z którymi zmaga się chory (zaburzeń lękowych, depresji, bólu w wybranych partiach ciała itp.), 
  • większa częstotliwość wizyt u różnych lekarzy w celu zdobycia recepty. 

Lekoman przejawia również skutki odstawienia w przypadku, gdy nie ma dostępu do przepisanych środków. Mowa tu przede wszystkim o pogorszeniu samopoczucia, drżeniu rąk, problemach z zasypianiem, zawrotach głowy i podobnych symptomach abstynencyjnych. W niektórych przypadkach, dla zwiększenia oddziaływania substancji na organizm, chory może sięgać po inne używki i łączyć je z lekami, co doprowadza do jeszcze silniejszego uzależnienia. 

Nałóg czy przyzwyczajenie?

Specjaliści wyróżniają dwa rodzaje uzależnienia od leków. W przypadku, gdy środek silnie oddziałuje na psychikę chorego, mówi się o nałogu. Istnieją jednak sytuacje, w których sięga się po wybrane substancje z przyzwyczajenia. Gdy dochodzi do osłabienia lub podtrucia organizmu, należy mówić o toksykomanii.