Dopalacze

Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii opublikowało ranking, z którego wynika, że dopalacze są jedną z częściej wybieranych substancji odurzających przez młodych ludzi.

„Dopalacze” to potoczna nazwa grupy różnych substancji i ich mieszanek o działaniu psychoaktywnym (halucynogennym, euforyzującym, hamującym lub stymulującym, pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy), które to substancje nie znajdują się na liście kontrolowanych przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Ogromny kłopot sprawia jednoznaczne i precyzyjne opisanie działania dopalaczy, ponieważ osoby sprzedające te substancje, zazwyczaj nie podają pełnego składu chemicznego danego środka. Reklamują je jako przedmioty kolekcjonerskie, nie nadające się do spożycia, omijając w ten sposób prawo. Powszechna likwidacja sklepów z dopalaczami nie przyniosła oczekiwanych rezultatów, ponieważ handel tymi środkami przeniósł się do sieci, co oznacza że dopalacz może kupić nawet dziecko – wystarczy że zaloguje się na odpowiedniej stronie e-sklepu.

Skład chemiczny dopalaczy ulega ciągłej zmianie, co w efekcie sprzyja ominięciu zakazów prawnych przez handlarzy. W praktyce wygląda to w ten sposób: substancja która pierwotnie wchodziła w skład dopalacza zostaje wpisana na listę substancji zakazanych ustawą, producenci zamieniają ją na substytut o bardzo podobnym działaniu i nie znajduje się ona w efekcie jeszcze na tej liście.

Dopalacze wciąż wracają na rynek w formie „talizmanów”, „amuletów”, kadzidełek, świeczek, a nawet odświeżaczy powietrza oraz nawozów roślinnych!!!

Dopalacze to rzekomo „legalne narkotyki” i pomimo że są sprzedawane jako produkty kolekcjonerskie, to jednak młodzi ludzie kupują je po to, by je zażywać.

Skutki zażywania dopalaczy w większości przypadków są tragiczne – prowadzą do uzależnienia, poważnych powikłań psychosomatycznych a nawet śmierci.

Wśród dopalaczy wyróżnia się dwie podstawowe grupy:

  1. Susze i kadzidełka, tzw. „spice” – najczęściej pochodzenia roślinnego, ich działanie zbliżone jest do działania marihuany lub opium – ( np. wyciąg z muchomora czerwonego lub plamistego, szałwii wieszczej, powoju hawajskiego, kratomu). Po spożyciu takiej mieszanki pojawia się nadwrażliwość zmysłowa, zmienne nastroje (od euforii do depresji), omamy.
  2. Tabletki, substancje w postaci proszku czyli tzw. „party pills”- głównie pochodzenia syntetycznego. Jest to mieszanka halucynogenów, stymulantów, opioidów, empatogenów, dysocjantów, a ich działanie ma charakter pobudzający i euforyzujący. Do tej grupy należą:
    • BZP
    • TFMPP
    • wyjątkowo niebezpieczny mefedron, metafedron czyli pochodne efedryny o działaniu zbliżonym do kokainy – błyskawicznie wchłaniają się do organizmu powodując przegrzanie tkanek mózgu i serca.

Wszystkie dopalacze stanowią zagrożenie życia, natomiast lista objawów niepożądanych jakie mogą wywołać jest bezlitośnie długa. Do najmniej groźnych objawów zatrucia dopalaczami należą między innymi: zaburzenia rytmu serca, bóle w klatce piersiowej, bóle głowy, problemy z koncentracją, bezsenność.

Do poważniejszych, stanowiących zagrożenie życia zaliczyć można: zawał serca, udar mózgu, hipertermia, silne stany lękowe, psychozy, stany silnej, wzmożonej agresji, które niejednokrotnie kończą się próbami samobójczymi, nawet zabójstwem.

Jeśli zdażyło Ci się zażyć dopalacz i źle się poczułeś pamiętaj aby:

  • wypić dużo wody mineralnej
  • nie siadać za kierownicę
  • zachować opakowanie po dopalaczu, aby ułatwić w ten sposób lekarzowi podjęcie akcji ratowniczej
  • nie zażywać żadnych leków, ponieważ mogą wejść w interakcję z substancjami zawartymi w dopalaczach
  • niezwłocznie zgłosić się do lekarza- liczy się każda minuta

Dopalacze jak każdy inny narkotyk uzależniają, często już po pierwszej próbie ich zażycia. Do ośrodków w całej Polsce trafiają wciąż coraz młodsi pacjenci wykazujący objawy silnego uzależnienia od tych niebezpiecznych specyfików. Nasza placówka również dysponuje oferta pomocową, terapeutyczną dla tych osób.

Dopalacze – proces leczenia w Ośrodku NZOZ „Lewin”

Od kilku lat media nagłaśniają zdarzenia, w których „nowe” środki psychoaktywne zwane potocznie „dopalaczami” stają się coraz większym zagrożeniem dla zdrowia i życia młodych ludzi. Można zaobserwować, iż producenci Dopalaczy bardzo płynnie i umiejętnie manipulują brakiem świadomości i wiedzy na temat zagrożenia, siły i czasu uzależnienia, jak również konsekwencji psychofizycznych przyjmowania wyżej wymienionych środków. Tak naprawdę poprzez łatwość dostępu (gł. dzięki możliwością wirtualnej komunikacji czy niskim cenom), działania na granicy prawa oraz nagłaśnianie możliwości uzyskania nieprzewidywalnych i ekscytujących doznań zachęcają najczęściej młodych ludzi do eksperymentowania z substancjami, których działania tak naprawdę nikt z ich twórców nie jest w stanie przewidzieć w odniesieniu do organizmu indywidualnej osoby, jej psychofizyki oraz stanu emocjonalnego.

Mając na uwadze od kilkunastu miesięcy wzrost zapotrzebowania na pomoc ludziom, którzy stali się konsumentami dopalaczy i jednocześnie w bardzo krótkim czasie uzależnionymi od nich (tzn. kilkukrotne przyjęcie dopalaczy generuje nieodpartą chęć regularnego ich przyjmowania, a czego następstwem jest uszkodzenie układu kontroli w mózgu) Psychologiczno­Terapeutyczny Ośrodek „Lewin” wychodzi ze swoją ofertą również do tych osób, skupiając się w pracy z nimi nie tylko na działaniach psychoedukacyjny na temat m.in. mechanizmów uzależnienia czy radzenia sobie z głodem substancji, ale także bierze pod uwagę wpływ i skutki działania dopalaczy na układ nerwowy, który w przypadku przyjmowania tego typu substancji jest długotrwale rozregulowany, co niejednokrotnie generuje potrzebę konsultacji neurologicznej pacjentów, w celu wspomożenia leczenia i stabilizacji emocjonalnej, co gwarantujemy w przypadku pojawienia się takiej potrzeby.

Na co dzień pacjenci uzależnieni od dopalaczy w naszym ośrodku pracują w grupach składających się z osób uzależnionych od różnych substancji psychoaktywnych, mając możliwość w ciągu pobytu nabycia podstawowej wiedzy na temat mechanizmów uzależnienia, osobistego ich przeżywania, pewnej świadomości i umiejętności samoobserwacji, która jest czymś koniecznym do nabywania kompetencji w radzeniu sobie z głodem substancji i nieodłącznym w kontrolowaniu swojej trzeźwości. Dzięki pracy grupowej na zajęciach edukacyjnych i uczestnictwie w społecznościach, w których wykorzystujemy elementy społeczności terapeutycznych, osoby uzależnione mają szansę korygować swoje zachowania dzięki informacjom zwrotnym od innych członków grupy, ale przede wszystkim też wchodząc w różne kłopotliwe dla nich sytuacje w kontakcie z pozostałymi członkami społeczności mają możliwość ćwiczenia umiejętności radzenia sobie z przeżywaniem trudnych emocji, identyfikowaniem ich, oraz konstruktywnego ich wyrażania, co w przypadku osób uzależnionych jest najtrudniejsze. Ponadto jedną z przyczyn szukania wrażeń w kontakcie z dopalaczami są deficyty w obszarze umiejętność gospodarowania sobie wolnego czasu i czerpania z niego satysfakcji. W naszym ośrodku oddając dozę odpowiedzialności pacjentom zachęcamy ich do wspólnego szukania alternatywnych zajęć w trakcie zajęć rekreacyjnych, co ma pozwolić im nabyć kompetencji, poczucia sprawstwa, jak również umiejętności radzenia sobie z napięciem często wywołanym głodem substancji.

W obecnym czasie uzależnienie od dopalaczy staje się głównym problemem wśród młodych ludzi, w związku z niedoinformowaniem społeczeństwa zbiera swoje żniwa w bardzo krótkim czasie po rozpoczęciu eksperymentowania z tymi środkami, aby nie doszło do trwałego uszczerbku na zdrowiu psychofizycznym człowieka, warto reagować natychmiast w przypadku jakiegokolwiek podejrzenia korzystania przez naszych bliskich z tego typu środków, aby trafiali do ośrodka leczenia uzależnień w stanie dającym szansę na szybszą i bardziej owocną rekonwalescencje, dającą lepszy start w dalszym leczeniu w środowisku otwartym.